Pertes hastalığında (morbus perthes) üst kalça eklemi başının (femur başı) büyüme kıkırdağının olduğu bölgede, iltihaba bağlı olmayan bir kemik dokusu hasarı (aseptik nekroz) meydana gelir. Hastalığın nedeni nin, büyüme kıkırdağı ve femur başındaki damarların beslenmesindeki bir sorun olduğu düşünülmektedir. Pertes hastalığı iskeletinin olgunlaşması geciken çocuklar da görülür.
Üç ve on iki yaş arası gruptaki her bin çocuktan biri, genellikle altı yaş civarında hastalanır. Erkek çocuklarda kızlara göre hastalık dört kat daha sık görülür. Vakaların yüzde yirmisinde her iki kalça da etkilenmiştir.
Genellikle hastalık farkına bile varılmadan seyreder. Hastalık dört ağırlık derecesine göre aşamalara ayrılır. Birinci aşamada sadece büyüme kıkırdağının iç bölümünün dörtte biri hasar görür, ikinci aşamada kıkırdağın yarısı etkilenmiştir ve büyüme kıkırdağının (epifız) biçimi değişmiş olabilir. Bu iki aşamada da tedavi olarak düzenli doktor kontrolü ve fizyoterapi yeterlidir. Üçüncü aşamada büyüme kıkırdağının dörtte üçü hasar görmüştür ve kıkırdak deformasyona uğramıştır. Bu üçüncü aşamada, bütün kıkırdağın hasar gördüğü ve biçiminin değiştiği dördüncü aşamada da, tedaviye rağmen hastalığın seyrini önceden tahmin edebilmek zordur. Bu yüzden çocuğun hastaneye yatırılması gerekir. Bacağa yük binmesini önlemek için, çocuğa bir yürüme desteği verilmelidir. Düzenli fizyoterapi alıştırmaları şarttır.
Femur başı büyüme kıkırdağının bulunduğu kısımda dışarı doğru çıkıksa ve büyüme kıkırdağı genişlemişse, ameliyat gereklidir. Ameliyat ne kadar erken yapılırsa o kadar iyi olur. Tedavinin tümü iki üç yıl sürer ve bütün vakalarda sonuç istendiği gibi olmayabilir. Bu yüzden, zamanından önce eklemlerin aşınmasını (artroz) önlemek için, genellikle yaşamın ikinci on yılı içinde bir ameliyat daha yapılır.
Hastalık Belirtiler:
> Topallama,
> Geceleri dinlenirken ortaya çıkan ağrılar,
> Bacaklar açılınca ya da içe doğru kıvrılınca ağrı,
> Ağrıların sıklıkla diz ağrısı olarak algılanmas.
DOKTORA GİTMEK GEREKİR Mİ?
Çocuğunuz hiçbir iyileşme belirtisi göstermeden bir haftadan daha uzun bir süredir topallıyorsa, geceleri kalçasının üst kısmında ya da dizinde nedeni anlaşılamayan ağrılar varsa, bacaklarını açtığında canı acıyorsa, lütfen onu hemen çocuk doktoruna götürün. Gerekli tedaviye ne kadar erken başlanırsa, o kadar başarılı olunur.
DOKTORUNUZUN YAPABİLECEKLERİ:
> Hastalığı saptamak ve bir eklem nezlesinin ya da kemik iliği iltihabının söz konusu olmadığını anlamak için, ultrason tetkikleri, kan tahlili, röntgen ve belki de nükleer spin tomografisi gerekebilir.
> Hastalığın seyri iki üç yıl sürebileceğinden, düzenli doktor kontrolü şarttır.
> Tedavinin türü hastalığın derecesine bağlıdır: Belki düzenli kontrol yeterli gelecek, belki de bir fizyoterapi (özel hasta jimnastiği) gerekecektir; bazen sadece yükü hafifletici bir korse takmak yeterli olur. Ağır vakalarda zamanında ameliyat yapılması çok önemlidir.
SİZİN YAPABİLECEKLERİNİZ:
Çocuğunuzu iki Uç yıl boyunca, düzenli olarak kontrole götürün. Kasların zayıflamasını önlemek için, fizyoterapinin yoğun olarak uygulanmasına dikkat edin. Çocuğunuza yükü hafifletici bir yürüme desteği verildiyse, bunun düzenli kullanılması şarttır. Ameliyat gerekiyorsa, lütfen doktorun talimatlarına harfiyen uyun.
